By continuing, you are agreeing to our Terms and conditions as well as our Use of Cookies.

2019: Vrees en Hoop oor ANC by Kruispad

Tim se rubriek 28 Oktober in Rapport

 2019: Vrees en Hoop oor ANC by Kruispad

Twee dinge kan nou reeds gesê word oor die 2019-verkiesing oor minder as ses maande: dis die onsekerste verkiesing van die postapartheid-era – selfs meer as 1994 s’n,  en dit gaan maak of breek wees vir pres. Cyril Ramaphosa.

In 1994 was die onsekerheid oor die vraag of die verkiesing hoegenaamd gehou kan word. Daar was nooit enige twyfel dat die ANC sou wen nie. Nog meer so in die vier suksesvolle nasionale verkiesings sedertdien.

Maar byna ongesiens het ons die punt bereik waar selfs sekere hoë ANC’s nou reken ‘n sege vir hul party in 2019 is nie meer die uitgemaakte saak wat dit altyd was nie. Die ANC sal bes moontlik weer as die grootste party uit die stryd tree in 2019, maar daar is ‘n groter kans as ooit tevore dat ‘n volstrekte meerderheid – en  dus die reg om alleen te regeer – die party nie beskore sal wees nie. 

So, wat oorbly vir nou, is raaiwerk, gerugte en wensdenkery. Een van die gerugte is dat ‘n interne ANC-peiling die party se persentasie vir 2019 naby aan 50 geraam het. Nog een is dat die ANC se topleierskap “oortuig” is die party sal 63%  van die stemme kry in 2019. 

Om die waarheid te sê, daar is ‘n denkskool wat sê 63% is ‘n absolute noodsaaklikheid waarsonder Ramaphosa nie die Zuma-verrotting in die regering én in die ANC sal opgeruim kry nie. 

Om Zuma finaal te begrawe, moet móét die ANC dus meer as die 62% kry wat in 2014 onder Zuma aangeteken is, word geredeneer. 

Dis veel gevra, indien nie onmoontlik nie. In 2016 se munisipale verkiesing het die ANC nasionaal 53,9 persent van die totale uitgebragte stemme gekry. Dit het ‘n tendens gevestig wat van 2014 tot 2016 suidwaarts beur 

Ontleders en kenners wat die resultate van munisipale tussenverkiesings gereeld deur die getalle-masjien sit, rapporteer ‘n hardnekkige afname in steun vir die ANC. Hulle waag selfs ‘n dalingskoers: sowat 10%.

Wat versugtings betref: die markte en die sakesektor fantaseer blykbaar oor ‘n syfer iewers tussen 55 en 60 persent vir die ANC. Die onderliggende denke is dat so ‘n persentasie kwansuis Ramaphsa se hande genoegsaam sal versterk om ekonomiese hervorming deur druk, maar nie so groot is dat dit die ANC opnuut arrogant en magsbehep sal maak nie. 

Dis ‘n ydele hoop. Albei is die ANC se verstek-opsie. Dit en onbeholpenheid. Dit rus boonop op die aanname dat Ramaphosa ‘n dapper hervormer is.

Die Instituut vir Rasseverhoudinge se politieke ghoeroe, Gareth van Onselen, het dié week uitvoerig in Business Day geskryf oor wat hy  genoem het die “60%-mite”.

“Cyril Ramaphosa het gehelp om Jacob Zuma se mislukte staat aan SA te besorg. Hy het nie daarteen geveg nie en hy aanvaar geen verantwoordelikheid daarvoor nie.”

SA is nou ‘n stuk “middelmatigheid”. Ramaphosa is die toonbeeld van verlaagde verwagtinge. “Die grootste bedreiging vir die toekoms nou is dat hy voldoen aan die miserabele standaard wat ons stel.”

Van Onselen bou sy argument met meedoënlose logika. Tog sal dit nie verhinder nie dat “potensialiste” (soos in dr. Hans Rosling se “possibilists”) sal vra: maar het ons nie steeds ‘n beter kans met Ramaphosa aan die stuur as met enigiemand anders in die ANC nie? Asook: is daar nie minstens die moontlikheid dat Ramaphosa die knop sal deurhak as hy 60% kry nie?

Dié sentiment is nogal kostelik verwoord toe die ekonoom Roelof Botha dié week by die roudiens van sy pa, Pik Botha, sê: ons is dankbaar dat my pa lank genoeg geleef het om die “geskenk” te beleef wat Suid-Afrika in die vorm van Ramaphosa se verkiesing gekry het. So, die ou veteraan van tallose politieke gevegte het sy geld op Cyril gehad. 

Die president se lot hang natuurlik nie net af van 2019 se ANC-persentasie nie. Eindig dit in ‘n speelpark tussen 55 en 58 kan sy kamp nog argumenteer dis beter as Zuma se 53.9 in 2016. Maar as die ANC in 2019 ook beheer verloor in Gauteng en moontlik nog een provinsie, kan die gange van die ANC se Bisantynse binnepolitiek donker raak vir Ramaphosa.

Een van die sterkste argumente ten gunste Ramaphosa by Nasrec in Desember 2017 was juis dat die ANC onder hom in 2019 veel beter sou vaar as onder Nkosazana Dlamini-Zuma. Vaar die ANC besonder swak in 2019, sal dié propaganda sonder twyfel teen Ramaphosa ingespan word – met potensieel noodlottige gevolge vir hom.
Ek sê doelbewus niks oor die DA en die EFF nie. Die primêre faktor in 2019 sal wees die aantal ANC-kiesers wat nie weer vir die party sal stem nie of, teen hom. Watter party daardie stemme sal oes, is vir ‘n ander dag.

Jy het nie meningspelings nodig nie om te weet bitterbaie kiesers wat altyd vir die ANC gestem het, is hartlik keelvol vir korrupsie, verkwisting, leë beloftes en verwaarlosing. Dit geld die stedelike én landelike gebiede. Die vraag is of daardie woede in die stemhokkie sal “praat” in 2019.  
Copyright © Ontbytsake 2018 - All rights reserved.  |  Privacy Policy  |  Terms & Conditions
 site