By continuing, you are agreeing to our Terms and conditions as well as our Use of Cookies.

Kom ons hoop Cyril en Dan kry iets gedoen

Tim se rubriek 2 September in Rapport

Kom ons hoop Cyril en Dan kry iets gedoen

Dit lyk of Cyril Ramaphosa sy Roelf Meyer gevind het in Dan Kriek, die president van Agri SA. Iemand met wie hy ‘n pad kan loop om ‘n maak-of-breek kwessie te besleg, soos in die 90’s toe die ANC en die NP ‘n politieke skikking moes aanmekaar timmer en vandag, waar die ANC-regering en die boere moet skik oor grondonteiening.

Dit sal Kriek loon om die pad wat hy en Ramaphosa skynbaar nou gaan loop met sy oë wawyd oop te betree. Ramaphosa is die Ford Mustang van onderhandelaars. Sonder verskonings. Hy is veral gedug teen wit onderhandelaars. Gaan vra maar vir Meyer en vir die magtige mynbase met wie Ramaphosa gestoei het toe hy in die 80’s die sterkman was van die National Union of Mineworkers.

Deel van sy taktiek is om wit opponente meedoënloos onder druk te hou oor die morele onhoudbaaarheid van hul posisies vanweë apartheid en wit bevoorregting. Dit het hulle verleë gemaak en vatbaar vir toegee. Die kanse is goed dat hy dit ook met die boere sal doen.

Kriek is, soos Meyer, politiek verlig. Maar dít gaan Kriek nie immuniseer teen die “aaklige verlede”-kaart nie. Ook gaan hy hoor “gee my iets wat ek aan my mense kan verkoop”. Kodetaal vir ‘n toegewing.

Maar daar is ook fundamentele verskille tussen die dinamiek van Ramaphosa se vorige onderhandelinge en dié van vandag met die georganiseerde landbou.

By die NUM was Ramaphosa in beheer van ‘n formidabele masjien met derduisende lede. By Kodesa het hy gepraat met die gesag van ‘n sekretaris-generaal van die ANC wat regstreeks verslag gedoen het aan Nelson Mandela. En dié was aan die hoof van ‘n politieke beweging op pad na die kruin, een wat destyds nog morele gesag gehad het en wat samehangende besluite kon neem.

Vandag is Ramaphosa sonder dié borswering. Dié ronde is Agri SA die geoliede masjien. 

Die ANC is nou soos ‘n mislukte staat. Bloedige faksie-gevegte woed dag en nag. Besluite sukkel om geneem te word terwyl nie-uitvoering van dié wat wel die lig sien, die reël is eerder as die uitsondering. 

Meer nog. Selfs al kom Ramaphosa en die georgansieerde landbou tot ‘n billike vergelyk, is daar ‘n risiko dat die chaotiese toestand van die ANC en die staatsburokrasie die daadwerklike implementering daarvan kan verydel.

Ook het die ANC in sy hantering van die grondkwessie hom reddeloos oorgegee aan goedkoop rasse-populisme. Sommige kenners sê dis ‘n onomkeerbare verslawing. Die party lyk kwalik vatbaar vir die klas gesonde verstand en pragmatisme wat in voorverlede week se ontmoetings tussen die landbou-organisasies en die ANC-politici en -burokrate vore getree het.

Sou Kriek en Agri SA al gedink het wat hulle vir die boere gaan sê as hul strategie van beleef onderhandel min tot geen resultate oplewer? Nie omdat Ramaphosa nie wíl presteer nie, maar omdat sy party hom dwarsboom?  

Ramaphosa en Senzeni Zokwana, sy minister van landbou, moet weet as dít gebeur, is Agri SA, duidelik hul albei se witbroodjie, effe in die moeilikheid. Dan kom Afriforum weer sterker in die prentjie. Nie dat sy Bakkies Botha-manier van inklim gewaarborg is om die ANC/EFF se raserny te stuit nie. 

Afriforum is dalk net beter gerat as die res om die onvermydelike krisis wat sal volg op ‘n breekspul, te help hanteer.  

Nog meer rede vir Agri SA om Ramaphosa dié ronde onder druk te plaas om “iets te gee wat aan die boere verkoop kan word”. Sal Kriek en Kie kan? Dit sal nie maklik wees nie. 

Irrasionele vooroordeel teen die boere, (die klein-  én hoofletter-variante) is diep in die ANC ingegrein. Dis hoekom die beweging so verseg om erkenning te gee aan die reuse-vordering wat SA se boere sedert ’94 gemaak het, veral met verbeterde leef- en werkomstandighede vir plaaswerkers, hul vergoeding en, in die laaste tien jaar, met talle boere se suksesse die afgelope paar jaar om die legitieme kwessie van landelike grondhervorming aan te pak.

Die gebeure dié week in die metro’s van Nelson Mandelabaai en Tshwane het die lug dik gemaak van praatjies dat die EFF op pad is “huis toe”, terug na die ANC-moederskoot. Mét oom generaal Bantu Holomisa, die ANC se oospronklike verlore seun, wat hulle langs die pad opgelaai het. Die grondkwessie staan sentraal dié drieledige paringsdans. 

Kriek en sy geesgenote in Agri SA moet onder geen illusie wees wat die ANC se keuse sal wees as die party gedwing word om te kies tussen die boere en Julius Malama. Dit sal Malema wees. Al het die boere hóéveel goeie dade om te wys en al is hul saak hóé verdienstelik.  

Laat ons hoop Cyril Ramaphosa en Dan Kriek kry ‘n ding aan die gang. Dit alleen sal nie die groter stryd oor afvat sonder vergoeding wen nie. Maar dit kan ‘n belangrike wending in die proses word.   
Copyright © Ontbytsake 2018 - All rights reserved.  |  Privacy Policy  |  Terms & Conditions
 site