By continuing, you are agreeing to our Terms and conditions as well as our Use of Cookies.

Maak gereed vir digitale geld van sentrale banke

Deur Dawie Roodt

Maak gereed vir digitale geld van sentrale banke

’n Kenmerk van die moderne ekonomie is dat die aard van ekonomiese aktiwiteite al hoe vinniger verander. Dit word meer dienstegerig en al hoe meer “gedigitaliseer”.

Dié veranderinge kan veral in die wêreld van finansies waargeneem word.

’n Goeie voorbeeld is “kriptogeld”, oftewel private, digitale geld.

Tot onlangs was dit die speelplek van net ’n klein groepie mense, veral rekenaarfoendi’s, maar deesdae raak al hoe meer mense by ’n verskeidenheid digitale “bates” betrokke. Dit sluit natuurlik private geld soos bitcoin in, maar ook ander bates soos “nieverwisselbare items” (non-fungible tokens, NFT’s).

Eenvoudig gestel, beteken dit dat ’n elektroniese kode ’n spesifieke reg aan die “eienaar” daarvan gee. Iemand kan byvoorbeeld ’n NFT “besit” wat ’n lied of gedig verteenwoordig, of die eienaar van ’n bitcoinkode kan byvoorbeeld sy eienaarskap aan iemand anders oordra in ruil vir iets anders. Dit is dus baie dieselfde as wanneer iemand fisieke geld ruil vir ’n ander item in ’n transaksie. Daarom stem private geld soos bitcoin baie ooreen met fisieke geld soos munte en note, met die verskil dat dit in elektroniese formaat bestaan.

Baie van die nuwe tegnologie is gegrond op blokkettingtegnologie, wat veral gekenmerk word deur die gedesentraliseerde aard van die tegnologie. Dit beteken dat geen enkele persoon of individu in beheer van die blokketting is nie.

Verder kan die inligting op die blokketting ook grootliks geënkripteer word wat beteken dat in ’n groot mate van anonimiteit moontlik maak.

Soos verwag kon word, raak die “owerhede” wêreldwyd al hoe ongemakliker met die feit dat die nuwe tegnologie die magte van, onder meer, sentrale banke begin ondergrawe. Daarom word daar al hoe strenger opgetree teen private gedigitaliseerde bates soos NFT’s, kriptogeld en “stabiele” digitale munte. (Laasgenoemde is kriptogeld wat hul waarde koppel aan iets eksterns, soos die dollar of die goudprys.)

Sentrale banke begin egter nou self eksperimenteer met hul eie “kriptogeld”, oftewel “sentralebank- digitale geld (SBDG).

Heelparty sentrale banke het reeds hulle eie SBDG’s uitgereik.

Maar SBDG’s verskil heelwat van private kripto.

SBDG word deur ’n “owerheid” uitgereik, wat daaraan groter legitimiteit as aan private geld verleen. Met private geld kan jy nie by iemand gaan kla indien iets skeefloop nie, maar met sentralebank-geld is daar altyd die wete dat die sentrale banke ’n ogie oor alles hou.

Nog ’n verskil is dat die tegnologie nie gedesentraliseerd is soos in die geval van private geld nie, maar onder die sentrale bank se beheer is.

En dít het ’n hele paar ander gevolge.

Dit sal beteken dat die sentrale bank van alle transaksies sal kennis dra.

Anders as met fisieke kontant, waar transaksies heeltemal anoniem kan wees, sal transaksies met SBDG volledig nagespoor kan word. Dit sal beteken dat “die owerhede” selfs nog meer van ons doen en late sal weet – iets waarvan ek nie hou nie.

Maar daar is meer. Met ’n SBDG sal die sentrale bank, byvoorbeeld, rentekoerse tot ver onder nul kan afdruk. Tans kan sentrale banke nie rentekoerse ver onder nul verlaag nie, want dan sal mense eenvoudig hul geld in fisieke kontant hou, wat nie moontlik is met digitale geld nie.

Die grootste verandering met die instelling van SBDG gaan die rol van banke in die toekoms wees.

Tans het banke rekeninge by die sentrale bank en individue mag nie rekeninge by die sentrale bank hê nie.
Die sentrale banke gebruik die banke as ’n verlengstuk om monetêre beleid toe te pas en ander finansiële prosesse glad te laat verloop, soos byvoorbeeld die betaalstelsel.

Indien ’n SBDG wel ingestel word, sal dit daarop neerkom dat elke persoon wat van die sentrale bank se SBDG gebruik maak, eintlik ’n “rekening” by die sentrale bank kry.

Dit kan ernstige gevolge vir banke inhou. Mense sal, byvoorbeeld, veel eerder hul deposito’s in SBDG wil hou in stede in deposito’s by banke, aangesien SBDG geen risiko inhou nie.

Onthou dat baie van die sake van banke uit die neem van deposito’s bestaan. Indien SBDG gewild word, kan dié deel van banke se sake moontlik tot ’n einde kom, wat vele ander gevolge vir banke en die finansiële stelsel kan inhou.

Verder, aangesien die geld van die toekoms meer gedigitaliseerd gaan wees, beteken dit ook dat inligting – want digitale geld is niks anders as inligting nie – nie deur landsgrense gestop kan word nie.

Dit sal beteken dat SBDG’s waarin minder vertroue is, bes moontlik sal verdwyn en dat net daardie SBDG’s waarin daar meer vertroue is, sal oorbly.

Dit kan die einde van die rand, die lira, die kwatcha en heelparty ander kleiner geldeenhede beteken, wat weer gevolge vir die soewereiniteit van lande inhou. Dit kan ook die einde van valutabeheer wees!

Natuurlik is daar verskeie manier om van dié probleme op te los. ’n Sentrale bank kan byvoorbeeld die uitreik van ’n SBDG beperk, wat die bestaande stelsel ten minste gedeeltelik in plek sal hou. Of, ’n sentrale bank kan die bankstelsel gebruik om die SBDG te versprei, maar dan sal die sentrale bank moontlik minder toegang tot alle inligting hê.

Hoe dit ook al sy, baie groot veranderinge is aan die gebeur en niemand is seker hoe die bankwese van die toekoms gaan lyk nie.

Hoe gouer jy vertroud raak met tegnologiese veranderings, hoe beter vir jou. Wees net baie versigtig met jou wagwoorde en persoonlike inligting.

Dawie Roodt is die hoofekonoom van die Efficient Groep.
Copyright © Ontbytsake 2022 - All rights reserved.  |  Privacy Policy  |  Terms & Conditions