ontbytSAKE

vroueSake

’n Segment spesiaal opgedra aan al die dinamiese vroue in ons land. Dié wat ’n verskil in die samelewing maak deur middel van entrepreneurskap en bemagtigingswerk.

vroueSAKE met Chanique Rabe

Charlene het op Saterdag 9 Desember met Chanique Rabe, die voormalige Mej. Supranasionaal 2021 en nou die eienaar van Studio Chanique, gesels.

Hulle het veral gepraat oor haar betrokkenheid by die B/Loved Foundation en 'n nuwe projek wat hulle saam in die nuwe jaar aanpak deur kinderhuiskinders te leer naaldwerk doen. 

Artikel

Dié wynmakers verander druiwe in samesyn

Geskryf deur
Deur Rentia Mynhardt

Dié wynmakers verander druiwe in samesyn

Behalwe dat al twee donkerkoppe is, het hierdie twee wynmakers nóg twee dinge in gemeen: Albei van hulle kom uit families waar daar nog nooit vantevore met die wynbedryf skouers geskuur is nie, en albei se passie vir gehalte help die onderskeie wynplase waarvoor hulle werk om groot pryse in die wynbedryf huis toe te bring.

“In ʼn land waar daar meer wynmakers as wynplase is en die wynbedryf uiters mededingend is, kon Michelle Waldeck en Daniela Jansen dit regkry om vroeg-vroeg raakgesien en deur groot name in die bedryf opgeraap te word”

kykSAAM

As beurtkrag jou kniehalter om Saterdae te kyk, daar is heelwat herhalings van die program op kykNET en kykNET & kie en ons YouTube kanaal.

Daniela Jansen, wynmaker by Saronsberg 

Daniela Jansen is sedert sy ses jaar oud was en haar ouers Somerset-Wes toe getrek het, ʼn volbloed-Kapenaar. Sy móés in die Kaap beland, want dit is hier waar sy haar passie vir wyn die heel beste kan uitleef. 

Hierdie passievolle wynmaker wie se oë saam met haar mondhoeke lag, was 14 jaar oud toe sy saam met haar ma gery het om haar broer vir ʼn naweekkuier tydens ʼn drie maande pars te gaan haal. “Toe ons by die wynplaas inry, het die unieke reuk my onmiddellik getref. Dis asof daar iets in my brein ontplof het. Ek wou dadelik meer oor die wynbedryf weet en het daardie selfde dag nog vir my ma gesê ek wil ʼn wynmaker word.” 

Daniela se pa het aanvanklik gedink dat sy, soos hy, ʼn vlieënier sou word. Omdat niemand in haar familie hoegenaamd by landbou betrokke is nie, het haar ouers – hoewel hulle haar van die begin af ondersteun het – gedink dat haar droom om ʼn wynmaker te word, sou oorwaai. Dit het nie. Sy het in 2017 as enigste vrou in haar BAgric-klas haar studies by Elsenburg-landboukollege voltooi. “Dis vir my so lekker om te wys dat vroue ook wynmakers kan wees.” 

Ná haar studies het sy ʼn internskap op Stellenbosch voltooi, maar ook haar vlerke oorsee gesprei waar sy in Amerika en Portugal as parshulp gewerk het. 

“Daar het ek baie geleer. Dit was wonderlik om met kultivars te kon werk wat glad nie in Suid-Afrika voorkom nie. Portugal se landskap en mense het veral vir my uitgestaan.”  

Haar loopbaan by Saronsberg het in 2019 begin toe sy as assistent-wynmaker aangestel is en sedert April 2023 hoofwynmaker is. “Ek het nooit gedink dat ek op 27 al ʼn wynmaker sal wees nie, maar dit beklemtoon eintlik net waarin ek glo, naamlik dat ouderdom, velkleur en geslag nóóit jou loopbaan mag inperk nie.” 

Sy gesels met agting en opgewondenheid oor Saronsberg wat in 2022 by die SA Terroir-toekennings as topprodusent aangewys is, terwyl drie van hul wyne nasionale wenners van hul onderskeie kategorieë was. In 2023 is Saronsberg se Grenache en Mourvedre wéér beide as nasionale wenners gekroon. 

By hierdie wynlandgoed word druiwe in die nag met die hand gepluk weens die warm somers in Tulbagh, en wyn word in houtvate verouder. Hulle is ook eerste in die wêreld om van ʼn spesiale tegniek gebruik te maak om druiwe vinnig met ʼn force cooler af te koel. Saronsberg strek van hoek tot kant oor vier kilometer; die een plaas lê teen die hange van die berg, en die ander in die middel van die Tulbagh-vallei. “Dit is bitter interessant om te sien hoe dieselfde kultivars verskillende eindprodukte in dié twee gedeeltes lewer.” 

As jong wynmaker is Daniela vinnig besig om vir haarself naam te maak. “Ek het veral aan die begin nog baie in myself getwyfel. Intussen het ek geleer dat niemand anders in jou gaan glo as jy dit nie self doen nie.” 

Sy sien Sjaak Nelson en Dewaldt Heyns as twee van haar mentors wat haar alles wat sy weet van wyn geleer het. “Jy kan maar jou handboeke uit jou kop uit leer, maar dis wanneer jy fisiek met wyn begin werk wanneer jy eintlik eers leer. Om dan boonop by mense met ervaring te leer, is goud werd.” 

“Om rooiwyn te maak, bly my gunsteling. Dis baie arbeidsintensief en jy kan regtig próé as iemand hard gewerk het.” 

Hoewel Daniela graag tyd saam met vriende en familie deurbring, is dit vir haar die heel lekkerste om in haar slaapklere voor die TV te lê. “My hart lê in die natuur. Ek en my verloofde staan graag oor naweke vroeg op om met ons drie honde te gaan stap. Dis soveel beter as om winkels toe te gaan met ʼn klomp mense om jou!”  

Aan ander jong wynmakers sê sy: “Doen soveel moontlik ervaring op, plaaslik en internasionaal. Wees trots op jou eie werk en moenie toelaat dat mense jou nie ernstig opneem nie. Jou wyn sal vir dit self praat. Verder moet jy net proe, proe en nog proe! Dis hoe jy jou palet ontwikkel en skerp hou.” 

Sy droom net oor wynmaak. “Ek wil aanhou om goeie wyn te maak en te ervaar hoe ʼn tros druiwe in ʼn wingerd na iets ongeloofliks soos ʼn bottel wyn verander kan word. Daar is ʼn gunstelingwyn vir elke geleentheid; of dit nou vonkelwyn saam met ontbyt is, of rooiwyn saam met ʼn stuk steak voor die kaggel. Wynmaak bly ʼn kuns.” 

Michelle Waldech, wynmaker by Benguela Cove 

Dit was wanneer Michelle Waldeck Sondagmiddae op pad terug was koshuis toe in Malmesbury dat die rye wingerde langs die pad spore in haar hart begin trap het. 

Met haar onderskeiding in rekeningkunde was die verwagting dat haar loopbaan in dié rigting sou beweeg, maar sy het op BScAgric-wingerd en -wynkunde besluit. Dit was tydens ʼn internskap by KWV in haar finale jaar dat sy behoorlik in ʼn kelderwip gevang is en haar fokus dadelik van wingerde na die kelder geskuif het.  

Michelle werk sedert 2017 in Hermanus by Benguela Cove en is tans junior wynmaker. Sy vertel hoe die Overberg haar baie na aan die hart lê vandat hulle daar vakansie gehou het toe sy 16 jaar oud was.  

“Ek is Johann Fourie, my mentor en hoofwynmaker by Benguela, baie dankbaar vir die geleentheid wat hy my gegee het om my aan te stel net nadat ek my studies voltooi het. Hy deel graag sy tegniese kennis en ek leer ook baie oor werksetiek by hom.” Michelle het internasionale blootstelling in die wynbedryf in Roemenië en Engeland opgedoen.  

“Die wynbedryf haal jou uit jou gemaksone omdat daar soveel onvoorspelbaarheid is. ʼn Mens werk eintlik net op genade. Die wynoes hang nie noodwendig van jou as mens af nie, maar van hoe jy by goed aanpas waaroor jy nie beheer het nie.”   

Die adrenalien wat pomp wanneer die oes van die land af kom en jy net één kans het om dit reg te doen, is petrol op Michelle se vuur. “Die feit dat ek deel is van ʼn groter prentjie, maak my só opgewonde. Wynmaak is ʼn mengsel van wetenskap en kuns. As jy die balans tussen die twee kan vind en sien hoe mense jou wyn geniet, voel dit asof jy jou doel bereik het.” 

Michelle probeer nie eers om die passie wat sy vir wynmaak het, weg te steek nie. “Elke proses leer jou iets. Vonkelwyn leer jou hoe om aandag aan klein goedjies te gee omdat dit so tegnies is, terwyl rooiwyn jou leer om geduldig te wees. Witwyn wys jou dat goeie goed nie altyd lank hoef te neem nie,” lag sy. Sy glo daar is ʼn sekere soort wyn vir elke geleentheid. “ʼn Glas koue witwyn maak die somer beter, ʼn glas rooiwyn maak die winter beter, maar ʼn glas vonkelwyn maak sommer álles beter!”  

Benguela Cove is by ʼn meer naby die see geleë en spog met ʼn baie lang ry wingerde teenaan die see. Die sout en wind het natuurlik ʼn invloed op die wyn se smaak met grondtipes wat regoor die plaas van mekaar verskil. Hierdie wynplaas met sy unieke terroir is nog in sy kinderskoene met die eerste wingerde wat slegs 20 jaar gelede geplant is. “Ons eksperimenteer voortdurend en begin eintlik nou eers sien watter kultivars die beste hier werk. Ons wyn word egter al internasionaal versprei en is wêreldwyd beskikbaar.”  

Ses jaar gelede was die naam “Benguela Cove” nog onbekend in die wynbedryf en nou wen hulle reeds pryse. Michelle verwys trots na die 2023 Novare SA Terroir-pryse waar hul Catalina Semillon 2020 en Noble Late Harvest 2020 as wenners weggestap het. Hul Chardonnay 2022 spog ook met ʼn goud (97/100). “Die pryse wat ons wen, wys ons dat ons iets reg doen. Ons as span is ongelooflik trots op wat ons in ʼn kort tydjie kon vermag, en dit dien as motivering om aan te hou om hard te werk.” 

ʼn Groot hoogtepunt in Michelle se loopbaan is beslis haar benoeming vir Diners Club se 2023 Jong Wynmaker van die Jaar. “Dit is vir my ʼn massiewe pluimpie en groot riem onder die hart.” 

Michelle het al wynproeë in België aangebied en geniet dit om met toeriste vanuit verskillende lande te werk. Sy mentor jaarliks ʼn groep jong wynmakers in hul kelder en moedig hulle aan om nooit nee te sê wanneer ʼn geleentheid hom voordoen waar jy ondervinding kan opdoen nie. 

“Ek dink nie daar is iets soos ʼn fout nie, tensy jy natuurlik nie ʼn les daaruit kan leer nie. Ek glo daarin dat jy foute móét maak voordat jy kan groei.” 

Die besigheidskant van die bedryf laat haar tans oorweeg om moontlik ʼn MBA aan te pak. Sy is ook mal oor reis en droom daarvan om binnekort die Camino te gaan stap. Met haar lewenslus wat soos vonkelwyn borrel en dryfkrag is hierdie drome nie net ʼn “as dit gebeur” nie, maar beslis ʼn “wanneer dit gebeur”.  

Kyk saam met ontbytSAKE hoe vandag se vroueSAKE ander sake beinvloed.

Vind meer uit oor ander SAKE en sien waarmee ontbytSAKE besig is.

onsGEMEENSKAP

Bly op hoogte van ons doen en late